Politika

Nedir "politika"? Neden bu denli vazgeçilmez ve görkemli bir başlıktır her daim? Önce bir bilene soralım; Türk Dil Kurumu'na...

  1. Devletin etkinliklerini amaç, yöntem ve içerik olarak düzenleme ve gerçekleştirme esaslarının bütünü, siyaset, siyasa:
    "Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı maliye politikasının sosyal amacıdır."- 
    Anayasa.
  2. Davranış biçimi, düşünce yapısı:
    "Bir mirasyedi politikasıyla, birikmiş altını, el sürülmedik kaynaklarını har vurup harman savurdular."- N. Cumalı.
  3. mecaz  Bir hedefe varmak için karşısındakilerin duygularını okşama, zayıf noktalarından veya aralarındaki uyuşmazlıklardan yararlanma vb. yollarla işini yürütme:
    "Bana karşı kullandığı tehdit ve şantaj politikası güverte halkınca malumdu."- Y. K. Karaosmanoğlu

Eş anlamlı olduğuna koşullandırıldığımız "siyaset" kavramına da bir göz atmak yerinde olacak:

  1. Politika: "Siyaset alanında ismi zaman zaman çok geçen bir simadır."- H. E. Adıvar.
  2. Devlet işlerini düzenleme ve yürütme sanatıyla ilgili özel görüş veya anlayış.

Türk Dil Kurumu sözlüğünde bile bir tuhaflık çarpıyor sanki göze, politika-siyaset eşleştirmesinin arasına bir şeyler girmiş gibi.

Kavramların efendisi Aristo yaklaşık 2500 yıl önce yazdığı eseri "Politika"yı yazdığı günlerde insanın politik bir hayvan olduğunu düşünmekteydi. Zaman içerisinde dilimize yerleşen "siyaset" kavramının Arapça "at eğitimi" anlamına geliyor olması ironik bir tesadüf müdür bilinmez. Neredeyse her daim mantık süzgeci yerine hormon ve duyguların manüplasyonuyla hareket eden insanoğlunun bir araya geldiği formal-informal, önemli-önemsiz her topluluk bir anlamda politik ilişkileri de beraberinde getirmiştir.

Kahve masasından, senato kürsülerine, uluslararası ilişkiklerden aile içi ilişkilere dek yaşamın bütünüyle içiçe girmiş bir kavramın, politikanın bu denli ön sıralarda yer bulmasına şaşmamak yerinde olsa gerek. Ama içi boşaltılmış, Türk Dil Kurumu Sözlüğü'nde bile "mecaz" ön tanımlamasıyla yer bulmuş anlamının diğerlerini geride bırakmış olması asıl üzerine kafa yorulması gereken nokta olsa gerektir.

Bu köşede "politika" başlığı altında daha çok rastlanacak içeriğin alışılageldik "mecaz" anlamıyla politka olmaması dileğiyle...